Sếp người Trung dùng Google Dịch để giao việc cho team Việt, nhưng máy dịch cứ lộn lẫn các từ đồng âm tiếng Trung — từ chỉ hạn deadline lại thành kỳ kinh nguyệt, từ sản xuất lại thành sinh sản. Cứ mỗi lần giao việc là team lại phải ngồi đoán mục đích thật sự.
Một quản lý nữ thấy nhân viên trainee đổ mồ hôi khi làm việc, thay vì hỏi có sao không, lại chỉ trích "em đổ mồ hôi làm hôi cả phòng". Nhân viên trẻ tỏ ra lịch sự nhưng bị tổn thương. Khi có người đứng ra bảo vệ và tố cáo hành vi này lên HR, lại bị bảo "tính chị vậy, nhịn đi".
Một nhân viên phát hiện sếp phòng HCNS có ý định "trị" mình. Thay vì chịu đựng, người này chủ động đối diện, nói rõ rằng mình sẵn sàng nghỉ việc vì không sợ mất cơ hội. Sếp im lặng. Sau đó, người này chuyển sang công ty khác, thậm chí gặp lại sếp cũ ở các hội họp mà vẫn bình tĩnh, không sợ.
Công ty toàn nhân viên Nhật, có một người Việt làm việc. Hôm nay sếp kêu người Việt cũ nói với người Việt mới: "Đừng ăn trộm ở công ty và siêu thị nhé". Lời nói nặng nề, thẳng tắp như cảnh báo về một hành vi lạc lõng.
Một nhân viên bị sếp im lặng, không giao việc, rõ ràng để tạo áp lực buộc cô ta phải xin nghỉ. Cô ta quyết định không chịu thua, vẫn hoàn thành những công việc được giao, và cứ ngồi đó để xem sếp tiếp tục làm gì.
Công ty tổ chức team building bắt toàn bộ nhân viên đi xem concert vào cuối tuần. Công ty mua vé hết, nhưng nhân viên tự túc phương tiện đến, chỉ cam kết đưa về. Còn có quy định về trang phục nữa.
Nhân viên mới hoặc vừa hoàn thành task đúng giờ quy định thì bị sếp hay đồng nghiệp cũ lên tiếng rằng phải ở lại thêm để học hỏi, thể hiện tinh thần. Không làm thêm giờ lại bị đánh giá là không cầu tiến. Lương làm thêm giờ không rõ ràng hoặc không có.
Một sếp hay tổ chức họp liên tục nhưng không có phương án cụ thể nào ra khỏi cuộc họp. Khi giao việc thì mơ hồ, không nói rõ output cần gì, nhưng lúc nhận kết quả lại bắt bẻ từng chi tiết. Đồng thời thường xuyên đổ lỗi cho team thay vì giải quyết vấn đề.
Nhân viên nữ đến kỳ kinh nguyệt, xin phép về sớm hoặc thay quần nhưng bị HR từ chối. Cô gái phải chịu đựng tình trạng khó chịu cả ngày mà không được hỗ trợ, thậm chí còn bị sếp/HR nghi ngờ lợi dụng quy định.
Trường bắt sinh viên tự đi kiếm chỗ thực tập, rồi phải nộp báo cáo dày đặc được sửa đi sửa lại nhiều lần. Ngoài ra yêu cầu lấy tài liệu bảo mật từ công ty, phân tích tài chính trong báo cáo nhưng không hướng dẫn cách làm. Thầy cô không gặp mặt, không hỗ trợ, không nhắc nhở deadline, mà vẫn thu tiền học phí đầy đủ.
Công ty bắt nhân viên thay frame avatar Facebook cá nhân, coi đó là yêu cầu hoà nhập. Ai không làm hoặc không thích thêm sếp vào mạng xã hội thì bị coi là không có tinh thần team, ảnh hưởng tới đánh giá lương thưởng.
Sếp nước ngoài nhận xét nhân viên ít nói chuyện với đồng nghiệp, đóng cửa phòng quá nhiều, yêu cầu phải tiếp xúc nhiều hơn. Nhân viên trả lời một câu chứng tỏ, chỉ ra rằng mọi người đều tử tế với sếp vì sếp là sếp. Từ đó sếp thôi không nhắc tới việc giao lưu nữa.
Một nhân viên nhận offer ở chỗ khác cao hơn 8 triệu, email xin deal lương với sếp hiện tại. Sếp vào meeting hứa không chỉ tăng 15 triệu mà còn lên vị trí lead từ tháng 9, probation 2 tháng. Người bạn lăn tăn giữa ở lại với chức vị và lương mới, hay đi với offer cũ.
Một người để lại bài viết than phiền rằng việc đi về đúng giờ quy định bị xem là thiếu tôn trọng đồng nghiệp và EQ kém. Mặc dù công việc của anh ta đã xong, nhưng lại bị nhìn lạ khi để lại đơn vị cùng giờ quy định.
Mọi người để ý một điều: khi xin nghỉ, nhân viên ở Việt Nam thường bịa lý do (xe hỏng, con ốm, việc gia đình) thay vì nói thẳng "em muốn đi du lịch" hay "em muốn nghỉ ngơi". Cả xin lẫn không đều biết lý do là giả, nhưng cứ phải nói dối để tờ đơn được phê duyệt. Ở nước ngoài thì lại khác.
Một bạn vừa ra trường làm designer ở công ty. Sếp nói năm khó khăn nên cắt bộ máy. Bạn hiền lành đồng ý, không lấy tiền thưởng. Mấy tuần sau, đồng nghiệp cũ bật mí: sự thật là sếp thay bạn bằng AI vì nó free và nhanh hơn.
Người làm việc ở các công ty đa quốc gia nhận thấy điều kiện làm việc thay đổi khác biệt tùy vào quốc tịch của sếp trực tiếp. Khi sếp là người nước ngoài, chế độ lương, phúc lợi và cách quản lý có xu hướng tốt hơn. Nhưng khi sếp là người Việt Nam, ngay cả ở công ty nước ngoài, văn hóa làm việc lại giống công ty Việt Nam.
Khi sếp có quyền chia nguồn lực (tiền, thời gian, công việc) cho một nhóm người, mọi thứ trở nên phức tạp. Nhân viên không chỉ làm việc, mà còn phải tính toán hành xử để trông xứng đáng nhận nhiều hơn. Sếp cũng phải lựa chọn - người này vâng lời nhưng chậm, người kia nhanh nhưng hay chống lại.
Khi vừa ký hợp đồng chính thức, nhân viên được báo mức lương cơ bản là 5 triệu 3 và phải đóng bảo hiểm 900 nghìn một tháng. Công ty nói sẽ hỗ trợ thêm phần còn lại khoảng 700 nghìn. Nhân viên không rõ mình bị thiệt hay là bình thường theo quy định pháp luật.
Khi xin nghỉ việc, nhân viên nêu một phần nguyên nhân là không hợp với văn hoá công ty. Sếp lại phản ứng bằng cách nói lý do đó "không thuyết phục" được, như thể không muốn công nhận rằng vấn đề nằm ở công ty.
Nhân viên thực hiện công việc theo chỉ đạo của leader trực tiếp, nhưng bị sếp cấp trên mắng vì cách làm đó. Không dám giải thích là leader giao như vậy, nên chỉ biết chịu trận trong im lặng.
Người mới vào công ty được giao việc phức tạp, nhưng chỉ có 1-2 tuần để học. Sếp kỳ vọng người mới phải làm nhanh như nhân viên cũ, còn lộn xộn hướng dẫn, hỏi lại một lần lần nữa là bắt đầu biểu hiện khó chịu, có khi còn nói tới cách người mới trong buổi họp tập thể.
Một người bỗng dưng bị loại khỏi các dự án, các cuộc họp, và dần dần mất tất cả thông tin team. Sếp không feedback trực tiếp gì cả, chỉ âm thầm cắt quyền, cho đến lúc không ai cần bạn nữa. Chính thức "không phù hợp" để dự kiến thế chỗ.
Một bạn thắc mắc tại sao có những sếp vừa giỏi vừa thực thụ hướng dẫn nhân viên tận tình, chẳng có vẻ vang vang. Bình luận dưới bài toàn là người may mắn gặp được loại sếp này, hoặc suy luận về tâm lý, động cơ của các sếp như vậy.
Sếp không yêu cầu lý do khi nhân viên xin nghỉ, dù chỉ nửa ngày hay vài ngày. Thậm chí còn khuyến khích mọi người nghỉ nhiều hơn nếu cần. Nhân viên chỉ cần báo lịch để team biết mà thôi.
Khi tuyển người mới vào thử việc, sếp thường kỳ vọng họ làm việc ngay lập tức như nhân viên cũ. Nhưng thực tế người mới vẫn chưa biết quy trình, chưa quen cách làm của công ty, hỏi thêm thì lại bị tỏ ra không vui. Rồi có khi lương còn không đủ hoặc không trả.
Mọi người bàn rằng lương không phải vấn đề chính khiến người ta nghỉ việc. Nguyên nhân thật là phải nhìn thấy một người nào đó mỗi sáng — và đó thường là sếp hoặc người quản lý trực tiếp. Nhiều người chia sẻ kinh nghiệm chính của mình là dù lương cao cũng chịu không nổi vì tính cách hoặc cách quản lý của người trên.
Nhân viên được trả lương tới 5 giờ chiều, nhưng khi về đúng giờ đó lại bị sếp đánh giá tiêu cực. Người này không hiểu mình thiếu cố gắng hay đây là quy tắc ngầm của công sở.
Một nhân viên top của team mắc lỗi nhỏ trong báo cáo. Sếp chỉ ra lỗi đó trước cả phòng họp. Lỗi dễ sửa, nhưng cách sếp xử lý khiến người này phản ứng không lành mạnh — giải thích, phản bác nhẹ, và sau đó tỏ thái độ không phục. Không nói gì thêm, nhưng cả team cảm nhận được. Từ đó, sếp dần giao việc quan trọng cho người khác, không mời vào những buổi họp chiến lược.
Một nhân viên nữ làm việc tại công ty, sếp vốn coi trọng và hỗ trợ. Nhưng từ lúc cô thông báo sắp nghỉ việc, sếp bắt đầu thái độ khác — dằn mặt, kèm lời nhắn nhở cay cú. Cô vẫn làm hết mình những ngày cuối cùng nhưng cảm thấy bị phản bội.
Sếp thường nói công ty như gia đình để yêu cầu nhân viên làm thêm, tăng ca, hay quên lại quyền lợi cơ bản của mình. Nhưng khi cắt giảm nhân sự hay có sai sót, thì công ty lại hành động như một tổ chức thật thụ — sa thải, làm bản tường trình, kiểm soát chặt chẽ.
Sếp chỉ cho thử việc một buổi sáng rồi bảo không phù hợp. Vài tuần sau, lại nhờ người khác gọi mời quay lại làm. Cách xử lý lộn xộn, vô tâm, khiến ai cũng cảm thấy bị xem thường.
Sếp muốn duyệt mọi thứ từ email, slide, đến từng chi tiết nhỏ. Nhân viên không được quyền tự quyết định cách làm. Lâu lâu họ mất hết động lực, chỉ làm theo, rồi cuối cùng là nghỉ việc.
Nhiều người nói họ từng có lương khá nhưng vẫn nghỉ vì sếp quá khó chịu. Ngược lại, lương thấp nhưng sếp tốt họ vẫn cố ở lại. Câu hỏi đặt ra là: người ta nghỉ việc chủ yếu vì con người hay vì tiền?
Một bạn vào làm ở công ty đa quốc gia được 6 tháng. Ngày làm từ sáng tới 2h khuya, cả thứ 7 chủ nhật cũng làm, không có thời gian riêng. Sếp không quan tâm, đồng nghiệp ai cũng bận với việc của mình nên chả ai hướng dẫn. Lương cao nhưng mệt mỏi không chịu nổi, mối quan hệ yêu đương cũng tan rã vì bị bỏ quên.
Sếp vừa nói nhân viên là thành viên chủ chốt của team, vừa nói với họ rằng nếu nghỉ việc sẽ khó kiếm được chỗ khác. Hai câu đó chẻ đôi nhân viên: vừa cảm thấy mình quan trọng, vừa bị đe dọa là không có giá trị ở nơi khác.
Nhân viên vừa pha nước, để đó chưa đầy 3 phút vì đang làm dở việc khác, sếp đã nhắn chụp mũ không dọn và bắt phạt. Trước đó sếp cũng hay nói móc người này trong group và bắt bẻ các chuyện nhỏ lẻ nhiều lần.
Có một bạn trong team được sếp ưa chuộng, nên nó hành xử tùy tiện và xấu tính với mọi người. Khi bạn bị nó xúc phạm rồi phàn nàn, sếp lại bảo bạn khó hòa đồng. Nó có thể làm những chuyện sai lầm mà không ai bảo, nhưng nếu bạn làm sai tí chút là bị đưa ra họp.
Một nhân viên bị sếp nói xấu với các team khác mỗi lần vắng mặt, nhưng khi nhân viên quay lại thì sếp im lặng. Nhân viên quyết định không giao việc, không chủ động, chỉ ngồi chơi. Hai ba tháng sau thì bị manage out và nhận tiền.
Nhân viên làm được một năm nhưng không có hợp đồng, không đóng BHXH, không tăng lương, cũng không được feedback gì về cải thiện. Rồi sếp bảo ko hiệu quả (kiểm chứng bằng cách nghe đồng nghiệp nói) nên cho bạn khác thay thế. Nhân viên nhận lấy mình xứng đáng được nghỉ.
Một số công ty có sếp người Hàn yêu cầu nhân viên phải chào trực tiếp trước khi về, đợi sếp về hoặc ở lại sau giờ để thực hiện nghi thức này. Nếu không tuân thủ sẽ bị claim hoặc xử lý. Đây là một phần của văn hóa công ty Hàn Quốc, nhưng tạo áp lực lớn cho nhân viên.
Một bạn senior đã mất thời gian đào tạo, hướng dẫn một nhân viên mới. Khi được review, sếp lại so sánh performance của cả hai, bỏ qua công việc đào tạo mà senior đã làm. Chưa kể sếp trước đó còn có những biểu hiện thiên vị. Bạn cảm thấy bất công và quyết định xin nghỉ.
Công ty tan làm 5h30 nhưng nhiều người ngồi lại chơi, không làm gì cả. Ai về đúng giờ bị dòm ngó và nói xấu. Cái không khí đó khiến người ta cảm thấy về đúng giờ là lỗi.
Nhiều người vào công ty gặp sếp không giỏi về chuyên môn hoặc quản lý. Một số chọn chịu đựng, một số chọn nghỉ việc. Nhưng câu hỏi thực sự là: người ta kỳ vọng gì ở sếp, và mình nên xử lý thế nào khi sếp thực tế không đáp ứng.